EMAS, ECOLABEL, ECODESIGN
Numer:
V EMAS, ECOLABEL, ECODESIGN to narzędzia, które, obok Zielonych Zamówień Publicznych (GPP), mają służyć realizacji strategii zrównoważonej konsumpcji i produkcji.
System Ekozarządzania i Audytu – Eco Management and Audit Scheme (EMAS)
EMAS jest instrumentem mającym na celu zachęcenie organizacji (przedsiębiorstw, zakładów, instytucji) do ciągłego doskonalenia swoich działań mających wpływ na środowisko naturalne
i wyróżnienie tych, które poza spełnieniem przepisów prawa, wykazują dodatkowe inicjatywy mające zwiększyć ich efektywność środowiskową.
i wyróżnienie tych, które poza spełnieniem przepisów prawa, wykazują dodatkowe inicjatywy mające zwiększyć ich efektywność środowiskową.
Pierwsze rozporządzenie EMAS zostało przyjęte przez Parlament Europejski i Radę UE
w 1993 r. i weszło w życie dwa lata później. Na jego podstawie państwa członkowskie UE zostały zobowiązane do stworzenia struktury administracyjnej, umożliwiającej instytucjom rejestrację
w unijnym systemie EMAS. W 2001 roku opublikowano zmodyfikowaną wersję rozporządzenia, która obowiązuje do dziś – ROZPORZĄDZENIE (WE) NR 761/2001 PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY z dnia 19 marca 2001 r. dopuszczające dobrowolny udział organizacji
w systemie ekozarządzania i audytu we Wspólnocie (EMAS) [załącznik 1 – EMAS_2001_pl]. Z dniem 1 maja 2004 rozporządzenie to zaczęło obowiązywać również w Polsce.
w 1993 r. i weszło w życie dwa lata później. Na jego podstawie państwa członkowskie UE zostały zobowiązane do stworzenia struktury administracyjnej, umożliwiającej instytucjom rejestrację
w unijnym systemie EMAS. W 2001 roku opublikowano zmodyfikowaną wersję rozporządzenia, która obowiązuje do dziś – ROZPORZĄDZENIE (WE) NR 761/2001 PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY z dnia 19 marca 2001 r. dopuszczające dobrowolny udział organizacji
w systemie ekozarządzania i audytu we Wspólnocie (EMAS) [załącznik 1 – EMAS_2001_pl]. Z dniem 1 maja 2004 rozporządzenie to zaczęło obowiązywać również w Polsce.
Zgodnie z powyższym dokumentem, ciągłe doskonalenie efektywności środowiskowej w przedsiębiorstwach powinno koncentrować się na:
- identyfikowaniu obszarów, dla których należy opracować, poprawić i podnieść skuteczność systemu zarządzania środowiskowego,
- systematycznym poszukiwaniu możliwości praktycznego ograniczenia oddziaływania na środowisko i przyjmowaniu nowych celów w zakresie ochrony środowiska,
- systematycznym identyfikowaniu i eliminowaniu niezgodności z wewnętrznymi i zewnętrznymi wymaganiami,
- systematycznym identyfikowaniu aspektów środowiskowych wymagających nadzoru lub poprawy,
- szkoleniu personelu, w celu zwiększenia efektywności podejmowanych działań środowiskowych,
- porównywaniu się z innymi firmami czy instytucjami działającymi w tej samej branży.
Aby zarejestrować się w systemie EMAS organizacja musi wdrożyć system zarządzania środowiskowego zgodnie z normą ISO 14001, opublikować deklarację środowiskową zweryfikowaną przez akredytowanego weryfikatora, włączyć pracowników w proces zarządzania środowiskowego oraz postępować zgodnie z obowiązującym prawem.
Obecnie Komisja Europejska prowadzi prace nad kolejną nowelizacją rozporządzenia EMAS. 16 lipca 2008 r., w dokumencie KOM(2008) 402 [załącznik 2 – KOM(2008) 401], opublikowany został tekst projektu rozporządzenia.
W ramach realizacji projektów "Wdrożenie EMAS w Polsce" oraz "Promocja EMAS
w Polsce", opublikowane zostały liczne materiały mające na celu przybliżenie systemu EMAS. Najobszerniejszy z nich to „Wspólnotowy System Ekozarządzania i Audytu EMAS. Przewodnik”[załącznik 2 – KOM(2008) 401].
w Polsce", opublikowane zostały liczne materiały mające na celu przybliżenie systemu EMAS. Najobszerniejszy z nich to „Wspólnotowy System Ekozarządzania i Audytu EMAS. Przewodnik”[załącznik 2 – KOM(2008) 401].
ECOLABEL - wspólnotowe oznakowanie ekologiczne
Ecolabel jest podstawowym systemem oznakowania stosowanym we Wspólnocie Europejskiej w celu wyróżnienia produktów i usług spełniających zaostrzone normy środowiskowe. Został on wprowadzony rozporządzeniem Regulation (EC) No 1980/2000 of the European Parliament and
of the Council of 17 July 2000 on a revised Community Eco-label Award Scheme[załącznik 3 - Ecolabel_1980_2000_en] (brak tłumaczenia na język polski). Warunki, które musi spełnić produkt aby mógł zostać oznaczony znakiem Ecolabel (rys.1) są następujące:
of the Council of 17 July 2000 on a revised Community Eco-label Award Scheme[załącznik 3 - Ecolabel_1980_2000_en] (brak tłumaczenia na język polski). Warunki, które musi spełnić produkt aby mógł zostać oznaczony znakiem Ecolabel (rys.1) są następujące:
- jest dostępny w sprzedaży na terenie Europy,
- charakteryzuje się dużym woluminem sprzedaży,
- stanowi potencjalne zagrożenie dla środowiska naturalnego na przynajmniej jednym z etapów cyklu życia (lifecycle),
- ma widoczny potencjał w zakresie poprawy właściwości środowiskowych,
- spełnia odpowiednie kryteria, określane osobno dla każdej z grup produktów.
Kryteria dla grup wyrobów określane są na podstawie badań oddziaływania przez nie
na środowisko w ciągu całego ich cyklu życia, z uwzględnieniem zużycia energii oraz zasobów naturalnych.
na środowisko w ciągu całego ich cyklu życia, z uwzględnieniem zużycia energii oraz zasobów naturalnych.
Aktualnie oznakowanie Ecolabel obejmuje 26 grup produktów, spośród których tylko farby
i lakiery, pokrycia podłogowe oraz pompy ciepła związane są z rynkiem budowlanym. Zgodnie
z opublikowanym w lipcu 2008 roku wnioskiem dotyczącym rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie wspólnotowego oznakowania ekologicznego (KOM (2008) 402) [załącznik 4 – KOM(2008) 402] planowane jest rozszerzenie zakresu materiałów i wyrobów budowlanych objętych oznakowaniem Ecolabel.
i lakiery, pokrycia podłogowe oraz pompy ciepła związane są z rynkiem budowlanym. Zgodnie
z opublikowanym w lipcu 2008 roku wnioskiem dotyczącym rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie wspólnotowego oznakowania ekologicznego (KOM (2008) 402) [załącznik 4 – KOM(2008) 402] planowane jest rozszerzenie zakresu materiałów i wyrobów budowlanych objętych oznakowaniem Ecolabel.
Dyrektywa Eco-design w sprawie produktów wykorzystujących energię – Eco-design of Energy Using Products Directive (EuP)
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2005/32/WE w sprawie produktów zużywających energię [załącznik 5 – ECODESIGN_2005], opublikowana 6 lipca 2005 roku, przedstawia ramy ustalania wymogów dotyczących tych produktów, w celu zapewnienia ich swobodnego przepływu na rynku wewnętrznym. Sformułowanie wymagań, które będą musiały być spełnione w celu wprowadzenia na rynek produktu wykorzystującego energię, ma przyczynić się do zrównoważonego rozwoju dzięki zwiększeniu efektywności energetycznej i poziomu ochrony środowiska.
„Produkt wykorzystujący energię” (PWE) w świetle tej dyrektywy cechuje się tym, że po wprowadzeniu na rynek i do użytkowania, aby działać zgodnie z przeznaczeniem, wymaga poboru energii elektrycznej, bądź wytwarzanej bezpośrednio z paliw kopalnych lub źródeł odnawialnych. Takie produkty mają znaczący udział w całkowitym zużyciu surowców naturalnych i energii
we Wspólnocie, wywierają też widoczny wpływ na środowisko naturalne. Poprzez zobowiązanie państw członkowskich do podjęcia środków w celu zapewnienia, że objęte przepisami PWE mogą zostać wprowadzone na rynek tylko posiadając oznakowanie CE, oraz sformułowanie metod ustalania kryteriów koniecznych do uzyskania takiego oznakowania, Dyrektywa Eco-design ma spowodować optymalizację oddziaływania tego typu produktów na środowisko, przy zachowaniu ich cech funkcjonalnych.
we Wspólnocie, wywierają też widoczny wpływ na środowisko naturalne. Poprzez zobowiązanie państw członkowskich do podjęcia środków w celu zapewnienia, że objęte przepisami PWE mogą zostać wprowadzone na rynek tylko posiadając oznakowanie CE, oraz sformułowanie metod ustalania kryteriów koniecznych do uzyskania takiego oznakowania, Dyrektywa Eco-design ma spowodować optymalizację oddziaływania tego typu produktów na środowisko, przy zachowaniu ich cech funkcjonalnych.
Państwa członkowskie Unii Europejskiej zobowiązane były do wprowadzenia w życie założeń Dyrektywy 2005/32/WE od 11 sierpnia 2007 roku.
16 lipca 2008, w ramach polityki zrównoważonej konsumpcji i produkcji, przedstawiona została propozycja zmodyfikowanej dyrektywy Eco-design [załącznik 6 – KOM(2008) 399].
mgr inż. Łukasz Adamus
Instytut Techniki Budowlanej
| Załącznik | Wielkość |
|---|---|
| zal._1_-_EMAS_2001_pl.pdf | 267.4 KB |
| zal._2_-_KOM2008_401.pdf | 342.13 KB |
| zal._3_-_Ecolabel_1980_2000_en.pdf | 98.78 KB |
| zal._4_-_KOM2008_402.pdf | 634.03 KB |
| zal._5_-_ECODESIGN_2005.pdf | 525.48 KB |
| zal._6_-_KOM2008_399.pdf | 504.9 KB |